Download de speurtocht


Van welput tot waterleiding
Er zijn nog ruim 80 wel- en waterputten.
Een welput staat niet tegen een huis maar altijd los daarvan. Een waterput staat altijd tegen de gevel van een huis.

Hoe werden ze gebouwd?

Welput

Een welput is rond. Gebouwd uit cirkels losliggende baksteentjes, meestal gebakken van gele klei. Deze steentjes zijn een soort filter, waar het grondwater zo tussendoor naar binnen stroomt. De put heeft een doorsnede van ongeveer 1,50 m tot 1,60 m en is ongeveer 3 meter diep. Voor de welput werd een gat gegraven met een iets grotere doorsnede dan de put. Daarna groef men net zolang tot ze bij het grondwater waren, dan werd er een oud wagenwiel van hout, waar de spaken uit gehaald waren, op de bodem gelegd en kon er met het stapelen van de steentjes worden begonnen. Het water uit de welput kon je drinken en er werd koffie en thee van gezet.

Waterput

De waterput is een gemetselde put, van binnen bestaat deze put uit gemetselde baksteen en veel later uit beton. Ze zijn vierkant en zijn tegen het huis aangebouwd. In deze putten wordt het regenwater van het dak opgevangen. Dit water kan je niet drinken, maar werd vroeger gebruikt voor de afwas, de was en andere schoonmaakklusjes. En tegenwoordig om de planten in de tuin water te geven.
Omstreeks 1900 kwamen de waterpompen in gebruik. In de expositie zijn er nog een paar te bewonderen.